A.TR Nedir?
A.TR Dolaşım Belgesi, Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki 1995 tarihli Gümrük Birliği Anlaşması çerçevesinde düzenlenen ve sanayi ürünlerinin iki taraf arasında gümrük vergisinden muaf dolaşmasını sağlayan bir belgedir. İrlanda da AB üyesi olduğu için bu belge geçerlidir.
A.TR ile yola çıkan bir Türk menşeli sanayi ürünü, İrlanda gümrüğünde %0 gümrük vergisine tabi olur; sadece %23 İrlanda KDV ödenir. KDV ise çoğu ticari ithalatçı için sonradan iade alınabilir veya mahsup edilebilir.
Hangi Ürünler A.TR Kapsamında?
A.TR yalnızca sanayi ürünleri için kullanılır:
- Tekstil ve hazır giyim
- Otomotiv yedek parça
- Plastik mamulleri
- Kimyasal ürünler (bazı istisnalar hariç)
- Makine ve aksamı
- Elektrik/elektronik ekipman
- Mobilya, metal eşya, cam
A.TR kapsamı DIŞINDA olanlar:
- Tarım ürünleri (taze meyve-sebze, hububat, zeytinyağı vb.)
- Tarım işleme ürünleri (konserve, dondurulmuş gıda vb. — özel kotalar)
- AKÇT (kömür-çelik) ürünleri — kendi anlaşmasına tabi
- Balıkçılık ürünleri
Tarım ürünleri için EUR.1 belgesi kullanılır ve gümrük vergisi A.TR'deki gibi otomatik sıfır değildir; ürün bazında değişir.
A.TR Nasıl Düzenlenir?
- İhracatçı doldurur — Türkiye'deki Ticaret ve Sanayi Odası'ndan onaylı şablonu doldurur
- Ticaret Odası onayı — Oda yetkili memuru onaylar
- Türkiye gümrüğü vize — İhracat sırasında gümrük memuru "vize" damgası basar (en kritik adım)
- Yükle birlikte yola çıkar — Orijinal belge taşıyıcıyla birlikte sefer dosyasında bulunur
- İrlanda gümrüğünde sunum — AIS ithalat beyannamesine ek olarak fiziksel A.TR sunulur
Vizesiz A.TR Geçersizdir
A.TR'nin Türkiye gümrük memuru tarafından "vize" damgasıyla onaylanmaması en sık karşılaştığımız hatadır. Vizesiz A.TR İrlanda'da geçersiz sayılır, yük gümrük vergisine tabi olur ve sonradan düzeltilmesi zor bir süreçtir.
Geç Onay (Belated Stamp)
Eğer A.TR yola çıkarken vize damgalanmamış ve İrlanda'ya ulaşmışsa, "Issued retrospectively" notu ile Türkiye gümrüğüne geri gönderilip damga alınabilir. Ancak bu süreç hem 4–6 hafta sürer hem de İrlanda gümrüğü mal serbest bırakmaz — depolama maliyeti birikir.
Süre Geçerliliği
A.TR, düzenlendiği tarihten itibaren 4 ay geçerlidir. Bu süre içinde gümrüğe sunulmazsa AB tarafı belgeyi kabul etmeyebilir.
Irlanda Transit Tavsiyesi
Yükleme öncesinde ihracatçınızın hazırladığı A.TR'yi biz kontrol ederiz: tarih, vize, ürün açıklaması ve GTİP/CN kodlarının fatura ile eşleşmesi gibi kritik alanlar gözden geçirilir. Sevkiyat bilgisi için iletişime geçin.